مهارت حل مسئله در کودکان شیوه‌هایی کاربردی آن

مهارت حل مسئله در کودکان

مهارت حل مسئله در کودکان شیوه‌هایی کاربردی آن

کودکان روزانه با طیف گسترده‌ای از مشکلات مواجه می‌شوند که آن‌ها را مي‌توان از مشکلات آموزشی تا مشکلات در زمین ورزش و… دسته‌بندی کرد. تعداد کمی از بچه‌ها مهارت حل مسئله را بلدند. آن‌هایی که مهارت حل مسئله ندارند در مواجهه با مشکلات واکنش نشان نمی‌دهند. در ادامه به بررسی کامل مهارت حل مسئله در کودکان می‌پردازیم.

آموزش مهارت‌های حل مسئله در کودکان

چگونه مهارت‌های حل مسئله را به کودکان آموزش دهيم؟

خب، بستگی به سن کودکان دارد. همان‌طور که مهارت‌های شناختی و چالش‌های كودكان افزایش و تکامل پیدا می‌کند، رویکرد شما هم برای یاد دادن مهارت‌های حل مسئله باید تغییر کند. گاهی ممکن است کودکان به جای حل مسئله، انرژی‌شان را صرف دوری کردن از مشکل کنند. به همین دلیل است که کودکان در مدرسه و در نگه‌داشتن دوستي‌هایشان دچار مشکل می‌شوند.

کودکانی كه مهارت حل مسئله را آموزش نديده‌اند، بدون بررسی و آگاهی از گزینه‌های دیگری که وجود دارد، وارد عمل می‌‌شوند. زمانی‌که فرزند شما نمی‌تواند تکالیف ریاضی‌اش را حل كند و يا وقتی که ناهارش را فراموش می‌کند، مهارت حل مسئله کلیدی برای کمک و اداره کردن زندگی او است.

در یک پژوهش که سال ۲۰۱۰ منتشر شده است، بررسی‌های رفتاری و درمانی نشان داد بچه‌هایی که مهارت حل مسئله ندارند، بیشتر درمعرض ابتلا به افسردگی و خودکشی قرار دارند. همچنین، در این پژوهش بیان شد که آموزش حل مسئله به کودکان می‌تواند از ابتلای آن‌ها به بیماری‌های روحی و روانی جلوگیری کند.

ما در نقش والدین یا معلم نمی‌توانیم همیشه کنار فرزندان و دانش‌آموزانمان باشیم تا مشکلات آن‌ها را حل کنیم. درواقع، این کار‌ ما نیست. کار ما آموزش مهارت حل مسئله به فرزندانمان است تا خودشان بتوانند مشکلاتشان را حل کنند. این‌گونه آن‌ها با اعتمادبه‌نفس، مستقل و در هر زمینه‌ای موفق می‌شوند.

کودکان با قابلیت حل مسئله به جای ناامید شدن در مواجهه با مشکلات می‌توانند احساسات خود را کنترل کنند، خلاقانه فکر ‌کنند و تا وقتی که راه‌حلی پیدا کنند، مقاومت می‌کنند. طبیعی است که این قابلیت با کمک یک بزرگسال شکل می‌گیرد و شما باید در کنار فرزند و یا دانش‌آموزانتان و قدم‌به‌قدم با او پیش بروید.

درباره‌ی مهارت حل مسئله در کودکان

قدم اول: چه احساسی داری؟ آرام باش.

معمولا در مواجهه با مشکلات، احساس عصبانیت و ناامیدی مي‌كنيم. قبل از آن‌‌كه بتوانیم مشکلمان را حل کنیم، باید بدانیم چگونه خود را آرام کنیم و چه احساسی داشته باشیم. راه‌های متفاوتی برای آرام کردن خودمان وجود دارد؛ می‌توانیم به خودمان یک وقفه بدهیم و یا سه نفس عمیق بکشیم.

قدم دوم: مشکل چیست؟

قبل از حل کردن مشکل نیاز داریم تا بدانیم مشکل چیست. چرا احساس عصبانیت می‌کنی؟ به یاد داشته باش این مشکل توست نه دیگران.

قدم سوم: مطرح کردن راه‌حل‌های متفاوت

یکی از بهترین کارها مطرح کردن تعداد زیادی راه‌حل برای مشکل پیش آمده است. طبیعی است همه‌ی راه‌حل‌ها پاسخگو نیستند. ممکن است یک راه‌حل یک بار جوابگو باشد و باری دیگر نه. هرچقدر مشکلات بیشتری را حل کنید، راحت‌تر می‌توانید به راه‌حل فکر کنید.

قدم چهارم: چه اتفاقی ممکن است بیافتد؟

یک راه‌حل امن یعنی هیچ‌کس ناراحت نباشد و به کسی آسیب نرسد.

آیا این راه‌حل منصفانه است؟ بقیه چه احساسی خواهند داشت؟

قدم پنجم: انتخاب و امتحان راه‌حل

راه‌حل‌تان را امتحان کنید. آیا مشکل را حل کرد؟ اگر مشکل را حل نکرد، می‌توانید راه‌حل دیگری را انتخاب و امتحان کنید.

حل مسئله با تاثیرپذیری از الگو

حل مسئله با تاثیرپذیری از الگو

وقتی با یك چالش رو‌به‌رو می‌شوید، بلندبلند فكر كنيد. این‌طوری می‌توانید به فرزندتان کمک کنید و مهارت‌های حل مسئله‌اي که با يكديگر تمرین كرده بوديد الگوسازي كنيد. نمونه‌هایی از دنیای واقعی بزنيد تا او بتواند مصادیق را در زندگی خودش پیاده کند.

در همان حال، به کودک‌تان اجازه دهيد تا اشتباه كند. همه اشتباه می‌کنند و این اشكالي ندارد. بعضی اوقات اولین راه‌حلی که انتخاب می‌کنید جواب نیست نیست و این هم مشکلی ندارد!

وقتی حل مسئله را الگوسازی می‌کنید، توضیح بدهید که یک‌سری از مسائل هم خارج از کنترل ما هستند. وقتی می‌خواهیم مسئله‌ای را حل کنیم بايد روی قسمت‌هایی وقت بگذاريم که مي‌توانيم كنترل كنيم.

راه‌حل بخواهيد

در مواقعي كه با يك مشكل مواجه مي‌شويد از كودكتان راه‌حل بخواهید. این شیوه به آن‌ها یاد مي‌دهد تا متوجه شوند كاملا عادي‌ است كه اشتباه كنند و با چالش روبه‌رو شوند. همچنین به آن‌ها فرصت مي‌دهد تا مهارت‌های حل مسئله را تمرین کنند.

علاوه‌بر‌اين‌، وقتی به آن‌ها می‌گویید که ایده‌هایشان ارزشمند هستند، اعتماد‌به‌نفس‌شان افزايش مي‌یابد و جرئت پیدا می‌کنند تا مشكلاتشان را خودشان به‌تنهایی حل کنند.

«جواب» را به آن‌ها ندهید

با اینکه ممكن است سخت باشد، به فرزندتان اجازه دهید سختي بكشد، حتی بعضی اوقات شکست بخورد و در نهایت، با تجربه کردن یاد بگیرد پی‌آمد کارها و رفتارها و تصمیم‌هایش چیست.

شما می‌توانید آموزش‌های اولیه برای کسب مهارت حل مسئله را در دوران قبل از مدرسه شروع کنید و به فرزندتان کمک کنید تا مهارت‌هایش را در دوران دبیرستان و بعد از آن تقویت کند.

 

ترجمه‌ی روژا رزاقی | تحریریه افق| منابع: www.biglifejournal.com – www.heartmindoline.org -www.verywellfamily.com

دیدگاهتان را بنویسید