خودشناسی در کودکان، چگونه به کودکان یاد بدهیم خودشان را بهتر بشناسند؟

همه چیز ذرباره‌ی خودشناسی در کودکان

خودشناسی در کودکان، چگونه به کودکان یاد بدهیم خودشان را بهتر بشناسند؟

خودآگاهی قابلیتی است که با كمك آن می‌توانیم از احساسات، افکار و کنش‌های خودمان آگاه شویم. همچنین، خودآگاه بودن به معنای این است که بتوانیم بفهمیم دیگران درباره‌ی ما چگونه فکر می‌کنند و ما را چگونه می‌بینند.

چگونه خودآگاهی را در کودکان تقویت کنیم؟

خودآگاهی یک مهارت مهم برای کودکان است که در فرایند فکر کردن و یادگیری نقش مهمی دارد. صحبت کردن درباره‌ی نقاط قوت و ضعف کودکان می‌تواند به رشد خودآگاهی آن‌ها کمک کند. درگیر کردن کودک در فعالیتی که به آن علاقه‌مند است، می‌تواند در افزایش خودآگاهی و تقویت اعتمادبه‌نفس آن‌ها مؤثر باشد.

کودکانی که خودآگاه هستند، با قدرت‌ها و ضعف‌هایشان آشنایند. آن‌ها می‌دانند در چه چیزهایی خوب‌اند و یا به چه چیزهایی نیاز دارند تا موفق شوند. برای مثال، کودکانی که دچار خوانش‌پریشی‌اند، مي‌دانند که نیاز دارند برای روخوانی وقت بگذارند و بعد، زمان بيشتري را به خواندن و تمرین کردن در طول هفته اختصاص می‌دهند. در ادامه‌ی موضوع خودشناسی در کودکان شما را با راهبرد‌های مؤثر برای تقویت خودآگاهی در کودکان و نوجوانان آشنا می‌کنیم:

آگاهی مثبت ایجاد کنید

از دانش‌آموزان یا فرزندانتان بخواهید فهرستی از تمام ویژگی‌هایی که درباره‌ی خودشان دوست دارند، بنویسند. مانند اینکه من شاد هستم.” یا “من خلاق هستم”. بعد، از آن‌ها بخواهید فهرست را جایی قرار دهند که بیشتر اوقات جلو چشم باشد تا نکته‌های مثبت درباره‌ی خودشان را بیشتر ببینند.

خودشناسی در کودکان

درباره‌ی زنجیره‌ی فکر، رفتار و احساس گفت‌وگو کنید

زنجیره‌ی فکر، رفتار و احساس نشان مي‌دهد كه افكار ما تا چه اندازه به رفتارمان و رفتار ما به احساساتمان مرتبط هستند. موقعیت‌هایی را برای دانش‌آموزانتان توصیف کنید که کمک می‌کند تا خودشان را در آن پیدا کنند و بعد، از آن‌ها سؤال کنید که قرار گرفتن در چنین موقعیت‌هایی باعث می‌شود چه احساسي داشته باشند؟ چگونه و چه فکری مي‌كنند؟ و یا افکار و احساساتشان به آن‌ها می‌گوید در آن موقعيت چطور رفتار ‌كنند؟

کتابچه‌ی احساسات داشته باشید

در ادامه‌ی موضوع خودشناسی در کودکان باید گفت که دانش‌آموزان باید یاد بگیرند احساساتشان را بشناسند و ثبت کنند. از آن‌ها بخواهید کتابچه‌ی احساسات داشته باشند. برای بچه‌های کوچک‌تر می‌توانید از ایموجی‌ها استفاده کنید تا در دفترشان بچسبانند. بچه‌های بزرگ‌تر می‌توانید نرم‌افزارها و یا اپلیکیشن‌های مناسب را معرفی کنید. اختصاص دادن زمان برای ارزیابی احساسات کمک می‌کند تا دانش‌آموزان احساسات خود را درک و کاوش کنند.

کتاب پیشنهادی: می‌توانم یک منِ دیگر بسازم؟- فیلسوف کوچک 2

برنامه‌ريزي کن و به سمت هدف حرکت کن‌

وقتی کودکان و نوجوانان به هدف می‌رسند، می‌توانند موفقیتشان را جشن بگیرند و به خودشان اميدوار شوند. از آن‌ها بخواهید یک هدف واقع‌بینانه برای شناخت خود تعيين كنند و مراحل رسیدن به آن را قدم به قدم بنویسند. می‌توانید حتی به این فکر کنید که یک کلاس برای اهدافشان بگذارید تا دانش‌آموزان در طی يك سال تحصيلي براي اهدافشان مستمر تلاش كنند.

از قدرت خود استفاده کن

به دانش‌آموزان‌ کمک‌ کنید تا قدرت خودشان را بشناسند. شناسایی چیزهایی که دانش‌آموزتان در آن خوب است و مهارت دارد، باعث می‌شود که یک تصویر مثبت از خود در ذهنش بسازد. کار و تلاش برای بهتر کردن آن قدرت نیز اعتماد‌به‌نفس به وجود می‌آورد و آن‌ها را براي موفقيت آماده مي‌كند.

اهمیت خودشناسی در کودکان

پذیرش چالش‌ها

یک دانش‌آموز دبستانی ممكن است نتواند فرق میان فکرها و آموخته‌هایش را تشخیص دهد. اشکالی ندارد. اما برای او مهم است که ضعف‌ها و قدرت‌های خودش را قبول کند. برای نمونه: من در چیزهای دیگر خوب هستم، اما خواندن و هجی کردن می‌تواند برایم سخت باشد.

در ادامه‌ی موضوع خودشناسی در کودکان باید بدانید که درباره‌ی اینکه چه چیزهایی برای کودک سخت و چه چیزهایی آسان است، با او گفت‌وگو کنید. با یکدیگر هم‌فکری کنید تا راه‌حل‌ها و راهبرد‌هایی پیدا کنید که بتواند به تقویت توانایی‌ها و از بین رفتن ضعف‌هایشان کمک کند.

نیمه‌ی پر لیوان را ببینید

مهم است که درک کنید و متوجه‌ی یادگیری و تفاوت فکری فرزندان و دانش‌آموزانتان بشود، ولی مهم‌تر این است که آن‌ها را جلو دید خود قرار دهید. به کوکان یادآوری کنید که یادگیری و طرز تقکر‌ متفاوت آن‌ها فقط قسمت کوچکی از شخصیت‌شان است.  به آن‌ها کمک کنید نقاط قوت و توانایی‌های شخصی‌شان را بشناسد و تجلیل کند.

نگذارید ضعف یک تابو باشد

شما نمی‌خواهید تمام‌مدت درباره‌ی چالش‌ها صحبت کنید، اما نباید بگذارید که چالش‌ها به مسائلی تبدیل شوند که همه نادیده‌اش می‌گیرند. می‌توانید افرادی از خانواده‌‌تان برای کودک مثال بزنید: «پدرت مهارت خوبی در درست کردنِ چیزهای ظریف دارد، اما او در پخت‌وپز خیلی خوب نیست.» همچنین، می‌توانید از حیوانات خانگی به عنوان نمونه‌های بامزه استفاده کنید: «سگ‌مان با تو خیلی راحت است، ولی با گربه‌ی همسایه خیلی خوب نیست!»

کتاب پیشنهادی: چرا من این احساس را دارم؟ – فیلسوف کوچک 3

انگیزه و علاقه‌ی کودکان را افزایش دهید

در ادامه‌ی موضوع خودشناسی در کودکان باید گفت که به کودکان یادآوری کنید که در چه چیزی مهارت دارند و خوب‌اند. بگذارید بدانند وقتی که نیستند دیگران چه جملات مثبتی درباره‌شان می‌گویند و چگونه از آن‌ها تعریف و تمجید می‌کنند.

«معلم هنرت گفت که خیلی از خلاقیت تو خوشش می‌آید. واقعاً هنر برایت جالب است؟ دوست داری به یک موزه هنری بروي یا کلاس‌های هنری بیشتری داشته باشی؟»

شنیدن اینکه دیگران چگونه به آنان ارزش می‌دهند، کمک کنند تا نقاط قوت خود را بهتر بشناسند.

به فرزندتان اجازه دهید تجربه‌های تازه را امتحان کند

در ادامه‌ی موضوع خودشناسی در کودکان می‌توان گفت که کودکان با افکار و آموخته‌های متفاوت ممکن است از امتحان کردن چیزهای جدید دوری کنند و از شکست خوردن بترسند. امتحان کردن گستره‌ی مختلفی از فعالیت‌ها می‌تواند به آن‌ها کمک کند تا به آگاهی برسد که قادر به انجام چه کارهایی است.

به کودکانی که چیزی یا کاری را دوست ندارند و یا در آن خوب نیستند، قوت قلب بدهید. برای آن‌ها مهم‌ترین چیز کشف کردن و تجربه کردن چیزهای جدید است. برای نمونه، فعالیت‌های فوق‌برنامه. فعالیت‌های فوق‌برنامه می‌تواند به تقویت خودباوری و عزت نفس آن‌ها کمک کند.

 

ترجمه‌ی روژا رزاقی | تحریریه افق| منابع: verywellmind.com – understood.org

دیدگاهتان را بنویسید