آسمان سرخ در سپیده‌دم؛ داستانی درباره‌ی کودکان با نیازهای ویژه

آسمان سرخ در سپیده‌دم؛ داستانی درباره‌ی کودکان با نیازهای ویژه

آسمان سرخ در سپیده‌دم درباره‌ی عشق و علاقه‌ی خواهری به برادر کم‌توانش است. آنا دختری دوازده ساله و کلاس هشتمی است که وقتی والدینش به او خبر می‌دهند فرزند جدیدی دارد به دنیا می‌آید، بسیار خوشحال می‌شود و این را فرصتی می‌داند تا نشان دهد بزرگ شده است و می‌تواند از عهده امور خانواده برآید. در شب تولد برادرش، آنا شاهد نگرانی پدر و مادر و پزشک اورژانس است و متوجه می‌شود که بن کوچولو به بیماری هیدروسفالی یا کم‌توانی شدید ذهنی و جسمی مبتلاست و امید زیادی برای زنده ماندن او وجود ندارد.

چالش‌های به دنیا آمدن فرزند جدید

خانواده به‌خاطر بن با چالش‌های بسیاری روبرو می‌شوند که شرایط زندگی را مرتب پیچیده‌تر و سخت‌تر می‌کند. پدر و مادر وقت کمتری برای آنا، خواهر کوچکترش و حتی برای خودشان دارند. مادر سخت درگیر کارهای بن است و نسبت به آنا کمی بداخلاق و بی‌حوصله شده. در میان این مشکلات، مسئولیت‌های زیادی به عهده آنا افتاده است. او این مسایل را به‌خوبی درک می‌کند چون بن را بسیار دوست دارد و به شدت دلواپسِ او است. ولی نگرانی دیگری هم دارد؛ دلش نمی‌خواهد دوستانش بن را ببینند یا از بیماری‌اش آگاه شوند مبادا مورد تمسخر و دلسوزی یا واکنش‌های آزاردهنده آنان قرار گیرد.

الیزابت لرد

آموزش توأم با عشق

یک‌روز، میراندا، یکی از دوستان آنا، بن را ملاقات و از بیماری او مطلع می‌شود. این خبر به‌‌سرعت بین بقیه همکلاسی‌ها پخش می‌شود. آنا عصبانی می‌شود و از نظر روحی از هم می‌پاشد ولی تمام تلاشش را می‌کند تا رفتار و واکنش‌های بد بعضی از همکلاسی‌هایش که حالا از رازش با خبر شده‌اند، بپذیرد.

او معتقد است در زندگی هدف مهم و والایی دارد و آن آموزش توأم با عشق به بن است. به همین دلیل هر قدر که بتواند لحظاتش را با بن می‌گذراند، نوازشش می‌کند، به او آرامش می‌دهد ، بوسیدن را یادش می‌دهد و…

تا اینکه بن بر اثر یک بیماری کوچک و به دلیل ناتوانی جسمی به مشکل تنفسی مبتلا می‌شود و از دنیا می‌رود. آنا از نظر روحی بسیار صدمه می‌خورد و در روز خاکسپاری….

رویارویی نوجوانان با مرگ

داستان با چگونگی کنار آمدن آنا با مرگ بن پیش می‌رود، اما او عشق به کودکان کم‌توان را با پرستاری از یک دختر چهار ساله‌ی مبتلا به اتیسم و آموزش به او ادامه ‌می‌دهد.

موضوع اصلی این داستان قهرمان‌پروری آنا نیست بلکه نشان دادن شخصیت و تأثیر وجود او بر هر یک از افراد خانواده است. موضوعی که با پرداختی روانشناختی و بسیار ظریف روند داستان را پیش می‌برد و آن را خواندنی و شیرین می‌کند. البته، همزمان به موضوع‌هایی همچون روابط سالم و دوستانه دختران و پسران در مدرسه، چگونگی غلبه بر عدم اعتماد‌به‌نفس در دوران نوجوانی، رویارویی با مرگ عزیزان و از همه مهمتر توجه به کودکان معلول و با نیازهای ویژه به عنوان انسان‌هایی آموزش‌پذیر می‌پردازد.

آسمان سرخ در سپیده‌دم

بلوغ و بحران‌های نوجوانی

آنای دوازده ساله در حال گذر از دوران نوجوانی و بحران‌های بلوغ است. در این دوران، دیدگاه‌ انسان‌ها کم‌کم تغییر می‌کند. بهتر است به آن‌ها نشان داد در آنچه اتفاق می‌افتد، مقصر نیستند و متوجه‌شان کرد که انگیزه‌ها، نیازها و خواسته‌های افراد با هم متفاوتند. کسب استقلال یکی از مراحل رشد بزرگ فکری است و احساس خوب بودن، پذیرفته شدن و مورد نیاز بودن احساس لذت‌بخشی است که در سن آن‌ها شدت پیدا می‌کند.

آنا نوجوان بسیار خوبی است که تمام تلاش‌هایش فوق‌العاده دلسوزانه است. اشتباهاتش هم از سر بدخواهی نیست و ناشی از ناتوانی برای کنار آمدن با فشارهایی است که با آن‌ها روبه‌رو می‌شود.

در این داستان، همه‌ی شخصیت‌ها کاستی‌هایی دارند. برای نمونه، همیشه قادر به کنار آمدن با شرایط سخت موجود نیستند یا گاهی کارهایی می‌کنند که درست و عاقلانه به‌نظر نمی‌رسد، ولی این نواقص سبب نمی‌شود مخاطب حس همدردی با آن‌ها را از دست بدهد یا دل‌آزرده و رنجور شود.

کودکان با نیازهای ویژه

با این‌که کتاب آسمان سرخ در سپیده‌دم حدود سی سال پیش نوشته و منتشر شده، ولی به دلیل اهمیت موضوع، کودکان با نیازهای ویژه، و زیبایی نثر داستان در سال‌های اخیر تجدید چاپ و به چند زبان ترجمه شده است.

الیزابت لرد، نویسنده‌ی کتاب، با زبان و بیانی عاطفی خیلی خوب توانسته است مشکلات کودکان با نیازهای ویژه را توصیف و مخاطب را با خود همراه کند. او در مقدمه‌ی کتاب اعلام کرده است که داستان را بر اساس خاطرات و چالش‌های خود با برادر کم‌توانش و بخشی از زندگی واقعی‌ خود نوشته و نشان داده باید از منظری دیگر به چنین مشکلاتی نگریست.

پروین علی‌پور از مترجمان فعال حوزه ادبیات کودک و نوجوان نیز با نثری تأثیرگذار، لحنی دلچسب و مهارت در انتقال مفاهیم، این داستان غم‌انگیز را شیرین و خواندنی‌تر کرده است.

بسیاری از منتقدان توصیه کرده‌اند علاوه بر نوجوانان، بزرگسالان نیز رمان آسمان سرخ در سپیده‌دم بخوانند. اگرچه داستان غم‌انگیز است، اما در توصیف شرایط سخت یک تراژدی و گذر از شرایط وحشتناک بسیار موفق بوده و با روشن کردن حقایق ساده درباره‌ی فشارها و مسئولیت‌های خانوادگی به نکات ارزشمندی پرداخته است که آرامش و نشاط را به کانون خانواده می‌بخشد.

برای خرید این کتاب می‌توانید به صفحه‌ی محصول آن مراجعه کنید.

نویسنده: فاطمه زمانی

دیدگاهتان را بنویسید